4.10.07

Υπερήφανο

Μια μέρα που συζητούσαμε με τον Ελβετό ξάδερφό μου για τα παιδιά και για το πώς αισθάνεται ένας γονιός, μας είπε ότι δεν μπορείς να αισθανθείς περήφανος για κάποιον άλλο πάρα μόνο για τον εαυτό σου. Δηλαδή, δεν μπορείς να αισθανθείς υπερηφάνεια για λογαριασμό άλλου παρά μόνο για κάτι που αφορά εσένα τον ίδιο.

Με έβαλε σε πολλές σκέψεις η θέση του χωρίς να μπορώ να προσδιορίσω αν επρόκειτο για γλωσσική ή πολιτισμική διαφορά. Η υπερηφάνεια για τα παιδιά μας είναι κάτι πολύ συνηθισμένο στη χώρα μας κι εγώ έχω νιώσει πολλές φορές αυτό το συναίσθημα παρόλο που το διάστημα είναι πολύ μικρό, μόλις δύο χρόνια. Τώρα όμως που το σκέφτομαι πιο συνειδητά, οι περισσότερες περιπτώσεις στις οποίες αισθάνθηκα να φουσκώνω μέσα μου, να γεμίζω ανείπωτη χαρά και να κοιτάζω τον Αχιλλέα με βλέμμα απόλυτης υπερηφάνειας δεν ήταν απαραίτητα στιγμές που συνδέονταν με κάποιο επίτευγμα, γεγονός που θα δικαιολογούσε ίσως και τα αισθήματά μου. Δεν ήταν, για παράδειγμα, η στιγμή που άφησε τα χέρια από τον καναπέ και έκανε τα πρώτα βήματα μέχρι την απέναντι πολυθρόνα χωρίς να στηρίζεται. Δεν ήταν η στιγμή που πήρε μόνος του το πιρούνι με το φρούτο του και το κατηύθυνε σωστά στο στόμα του. Δεν ήταν κάποια στιγμή που έκανε μπροστά στα μάτια μου κάποιο ξεκάθαρο άλμα ανάπτυξης. Μπορεί να παίζει ήσυχα στο δωμάτιό του κι εγώ να κοιτάζω γεμάτη υπερηφάνεια, μπορεί να μην κάνει τίποτα απολύτως κι εγώ να αισθάνομαι περήφανη.

Σύμφωνα λοιπόν με τη γνώμη του ξαδέρφου μου μάλλον πρόκειται για λάθος επιλογή λέξης στα ελληνικά. Υποθετικά θα μπορούσε να πει κανείς ότι χρησιμοποιούμε την υπερηφάνεια για να δηλώσουμε την υπέρμετρη αγάπη του γονιού που απλά χαίρεται για το παιδί του όσο δεν έχει ποτέ χαρεί για οτιδήποτε άλλο. Φυσικά η λεκτική έκφραση αυτού του συναισθήματος δεν είναι τυχαία, έχει γεννηθεί στο κοινωνικό και πολιτισμικό μας περιβάλλον. Ο όρος υπερηφάνεια έχει αποκτήσει εν μέρει και αυτήν τη διάσταση επειδή έτσι τον χρησιμοποιούμε. Η μεγαλύτερη απορία που μου γεννήθηκε μέσα από τη συζήτηση και τις μετέπειτα δικές μου σκέψεις είναι αν πρόκειται για προσωπική του θέση ή για εθνική ελβετική (και όσον αφορά τη χρήση της λέξης και όσον αφορά τον πολιτισμό και την κοινωνία).


Θα τον ρωτήσω. Γλώσσα, πολιτισμός και παιδί, συνεχίζεται…

2 σχόλια:

athens, athens είπε...

Ίσως φταίει ότι ο έλλην γονιός προβάλει τον εαυτό του (π.χ. φιλοδοξίες) στο παιδί του και, άπαξ και ο έλλην ενήλικας αποκτήσει παιδί, ζει και μέσω του παιδιού του, πολλές φορές, δε μόνον μέσω αυτού.
Όταν το παιδί του κάνει κάτι επιτυχώς είναι σαν να επιτυγχάνει ο ίδιος. Όταν κάνει κάτι ανεπιτυχώς αποτελεί άλλη μια απόδειξη της ανικανότητας του άλλου γονιού (βλ. "εμείς πήραμε το ιντερμίντιετ στην έκτη δημοτικού!" έναντι του " ο γιος σου πάλι έμεινε μεταξεταστέος στα μαθηματικά").
Πολλά τα καλά της ελληνικής οικογένειας, ομολογουμένως, και η αδιαπραγμάτευτη αγάπη πάνω απ' όλα, αλλά ο σεβασμός της προσωπικότητας του παιδιού της και η διατήρηση της προσωπικότητας του γονιού μετά τη γέννηση του παιδιού του δεν αποτελεί το "φόρτε" της.
Αλλά ας μην είμαστε και κομπλεξικοί: γιατί να μην είναι ο γονιός υπερήφανος για τον εαυτό του αντικρύζοντας το παιδί του να εκτελεί κάτι που του έχει μάθει ο ίδιος (π.χ. κρατώ το πηρούνι, είμαι συνεπής στις υποχρεώσεις μου, ζω μια ζωή με αξίες) και έτσι έχει επιτελέσει τον ρόλο του με επιτυχία; Αρκεί να ξέρει που περίπου να σταματά - εκεί είναι το κουμπί.

Για να αποφύγουμε ολοθυρμούς του τύπου

Άσε ρε μάνα γαμώτο
ήμουν αστέρι το πρώτο
και έχω γίνει ρετάλι
γελάνε οι άλλοι και κλαίω εγώ.

Στίχοι και Μουσική: Γιάννης Λογοθέτης

Διόνα είπε...

Athens, athens, πού τα βρίσκετε, αλήθεια, πού;

Τι πλούτος μουσικών γνώσεων είναι αυτός.

Related Posts with Thumbnails